De zeebodemsedimentkaart geeft de gedetailleerde samenstelling van de bovenste halve meter van de Noordzeebodem weer. Deze gegevens zijn een belangrijke randvoorwaarde voor toepassingen in het ondiepe domein, zoals het aanleggen van kabels en leidingen, zandwinning en ecologische habitatgeschiktheidsanalyses. De kaart vormt daarmee een wetenschappelijke basis voor beleid, natuurbeheer, ruimtelijke ordening en het duurzaam gebruik van de Noordzee.
Vier kaartlagen
De zeebodemsedimentkaart bestaat uit vier kaartlagen, waarvan drie de geclassificeerde verhoudingen tussen slib, zand en grind weergeven. Voor de classificatie van deze sedimenttypen is gebruikgemaakt van drie Folk-classificatiesystemen. De vierde kaartlaag toont het slibgehalte. Verderop op deze pagina worden de drie gebruikte Folk-classificaties en de slibpercentagekaart toegelicht.
Herkomst van de data en de toepassing
De zeebodemsedimentkaart is gebaseerd op decennia aan geologisch onderzoek, aangevuld met recente data uit publieke projecten, onder andere afkomstig van externe partijen. Denk aan data van verkennende onderzoeken voor de ontwikkeling van windparken op zee en zandwinning voor de kustgebieden.
De kaart geeft de Noordzeebodem weer, opgedeeld in gridcellen van 100 bij 100 meter. Voor elke gridcel voorspelt een random forest-algoritme de bodemsamenstelling op basis van data uit bodemmonsters en bathymetrie (dieptemetingen van de zeebodem), afgeleid uit het EMODnet-bathymetrische grid.
Om een representatieve aansluiting aan de maritieme grenzen te waarborgen, is gebruikgemaakt van gegevens uit een bufferzone van circa 10 kilometer rondom het Nederlandse deel van de Noordzee.
Betrouwbaarheid en gebruik
De zeebodemsedimentkaart is een overzichtsproduct voor gebruik op nationale of regionale schaal. Per locatie kan de kwaliteit en dichtheid van de beschikbare monsters echter verschillen. Daarnaast kan de geologische opbouw van de zeebodem lokaal sterk variëren. In de map viewer zijn deze onzekerheden per gridcel gevisualiseerd en in te zien door “Waarschijnlijkheid voorspelling” te selecteren, zodat direct inzichtelijk is hoe betrouwbaar de voorspelling is op een specifieke locatie.
Afwijkende patronen, zoals lijnen op de kaart, kunnen voorkomen op locaties waar bathymetrische data van verschillende kwaliteit is, of waar verschillende meetmethoden zijn gebruikt.
Actualisatie
De meest recente actualisatie omvat een verdere verbetering van de dekking, door de Nederlandse kustlijn volledig in kaart te brengen. Daarnaast zijn geactualiseerde bathymetriegegevens uit EMODnet toegepast, en is een nieuwe functionaliteit toegevoegd: de slibpercentagekaart.
Vier kaartlagen in de map viewer
Folk-classificatiesystemen
De drie Folk-classificatiesystemen zijn gebaseerd op de verhouding tussen slib (lutum en silt; korrelgrootte <63 µm), zand (63 µm – 2 mm), grind (>2 mm – 63 mm) en grovere bestanddelen (stenen, keien en blokken; >63 mm). De classificaties volgen internationaal gebruikte standaarden voor sedimentindeling (Folk-classificatie en EUNIS), zoals toegepast binnen EMODnet. De driehoeksdiagrammen tonen de verschillende Folk-klassen voor slib, zand en grind. De klasse voor de grovere bestanddelen wordt hierin niet getoond.
Folk 16: Gedetailleerde weergave
Dit is de meest gedetailleerde weergave en de internationale standaard met 16 sedimentklassen.
Folk 7: Vereenvoudigde weergave
Deze kaart voegt een aantal sedimenttypen samen. Folk 7 is vooral geschikt wanneer een vereenvoudigde weergave van de volledige Nederlandse Noordzeebodem nodig is voor rapportages of overzichtskaarten.
Folk 5: Weergave gebaseerd op EUNIS
Deze classificatie sluit direct aan bij het European Union Nature Information System (EUNIS). Dit is de standaard voor het in kaart brengen van Europese habitattypes en biodiversiteit
Driehoeksdiagrammen met Folk-classificaties.
Slibpercentage
De slibpercentagekaart geeft een nauwkeuriger inzicht in variaties van het slibgehalte dan de Folk-classificaties. Hierdoor zijn subtiele ruimtelijke variaties beter zichtbaar, ook binnen gebieden die op basis van de Folk-classificatie in dezelfde klasse zijn ingedeeld.
Dit maakt de slibpercentagekaart met name geschikt voor analyses waarbij detail in sedimentsamenstelling van belang is. De kaart vormt daarmee een belangrijke aanvulling voor het gebruik van het ondiepe domein van de Noordzee.
Citatie
TNO-GDN (2026) Zeebodemsedimentkaart (V2.0). TNO - Geologische Dienst Nederland, www.dinoloket.nl/ondergrondmodellen; geraadpleegd op dd-mm-jjjj.
Downloaden van de zeebodemsedimentkaart
De zeebodemsedimentkaarten en de slibpercentagekaart zijn te downloaden via de map viewer met de downloadfunctie.
Contact
Heb je een vraag of opmerking? Neem dan contact met ons op via het contactformulier.